KRRRU!!!

Ik beken, ik was een padvinder. Nu ja, een verkenner. (De verkennerij was de katholieke tak. Naast de rode lelie op de ene borstzak, had de verkenner ook een rood kruis op de andere.) Als een Wereld Jamboree wordt gehouden, een internationale bijeenkomst van boyscouts en girlscouts, zal ik daar niet bij zijn. Ik ben geen hopman geworden, hoe hulpvaardig, trouw, spaarzaam, rein en ordelijk ik ook ben.
Ik heb ooit een documentaire gezien over de padvinderij in Nederland: interviews met oud-padvinders, eigentijdse beelden en archiefbeelden (met de strenge beschermvrouwe koningin Wilhelmina en de vriendelijke beschermvrouwe koningin Juliana, die begiftigd was met de speciale padvindersnaam Movavedo, afkorting voor Moeder Van Vele Dochters). Wat in de film overheerste: de nostalgische terugblik.
Die komt niet overeen met de mijne. De verkennerij was begin jaren zestig nog helemaal hopman Van Roon, die schreeuwend zijn bruine tanden ontblootte als hij de troep in carré liet aantreden: “KRRRU!!!” Gelukkig kon je bij de verkenners ook vaak voetballen, ons clubhuis stond op het terrein van een speeltuin.
De verkennerij was een gouden opleiding in alles wat een mens nodig heeft om in deze wereld te overleven en anderen daarbij te helpen. Zo heb ik door het afleggen van een geheel theoretisch examen in een gebouw nabij de Rotterdamse Parkhaven het insigne ‘loods’ behaald. Daardoor was ik zonder meer in staat grote oceaanstomers de haven van Rotterdam binnen te leiden. Handig als alle volwassen mannen in één klap zouden sterven; er zou dan een elfjarige jongen zijn die de schepen bij Hoek van Holland zou kunnen opwachten. Dat geval heeft zich niet voorgedaan, maar – be prepared – ik was voorbereid.
Met touw en balken een tafel maken of een toren bouwen deed ik graag. En ik nam genietend deel aan de Heilige Mis die aalmoezenier Krempel tijdens het zomerkamp opdroeg op een open plek in het bos. Kathedraaltje van overhuivende boomtoppen, nietwaar.
Minpuntje: de competitie, het opjagen der jonge leeuwen met een puntensysteem. Elke ochtend kwam de leiding in hun te lange korte broeken en met hun harige mannenbenen de patrouilles en hun onderkomen inspecteren. Stond de tent wel strak genoeg, waren de sjorringen niet te slap, was je tandenborstel wel nat. Maar de eerste punten waren te verdienen bij het ochtendappèl. De patrouille die het eerst in het gelid stond, scoorde. Die van hopmanszoon Theo van Roon zat al aangekleed in de tent te wachten op het moment dat een vaandrig het reveil blies.
Vast onderdeel van de kampweek was de lianentocht. Op woensdagavond liepen de verkenners één voor één geblinddoekt langs een touw dat door het bos gespannen was. Onderweg gebeurden vervelende dingen. Je moest blind over de bosgrond kruipen om onder laaghangende takken door te komen en af en toe werd er plotseling in je oor geschreeuwd of een met bladen bedekt stuk zeil onder je weggetrokken. Daarbij voegden zich nog andere onaangenaamheden als gevolg van het steeds groter aantal kwelgeesten langs de route. De oudste verkenners gingen als eersten, de allerjongsten – onder wie ik – als laatsten. Wij konden op strategische plekken een onverwachte duw krijgen van de oudere kameraden zodat we zijwaarts in de brandnetels vielen. (Punt 4 van de Verkennerswet: ‘Een verkenner is een vriend voor allen en een broeder voor alle andere verkenners.’ Punt 8: ‘Een verkenner glimlacht en fluit onder alle moeilijkheden.’)
Wij werden zeer scherp gehouden. Op een dag tijdens een kamp in het Limburgse Gulpen, kwam een van de vaandrigs het terrein oprennen met de opgewonden mededeling dat hij onderweg – hij was aan het fourageren – was aangevallen door een boer. Daar moest tegen opgetreden worden. Wij eropaf.
“Dáár,” wees de vaandrig na enige tijd, “daar gaat hij.” We zagen een paar honderd meter voor ons op de landweg een boer in overall lopen. Hij keek schichtig over zijn schouder – we zagen duidelijk zijn gemene rode kop – en zette het op een lopen.
Ik was als een van de eersten bij hem. Terwijl anderen de boer op de grond wierpen, op zijn rug plaatsnamen en hem in bedwang hielden, begon ik hem ongenadig in zijn lendenen te schoppen. De boer wendde zijn gezicht naar mij toe. Ik zag dat hij vaandrig Peek was. De andere vaandrig, wiens naam ik niet meer weet, had in strijd met de verkennersmoraal onwaarheid gesproken.
De les die ik uit het gebeurde trok, was een andere dan de training in scherpte en gehoorzaamheid die door de leiding beoogd was. Mijn  les: nooit blindelings aanwijzingen opvolgen en zeker niet, als ze tot enorme schuldgevoelens kunnen leiden.
Deze dingen kwamen niet voor in die documentaire. Een ex-hopman keek genoeglijk terug en liet weten dat van drillen geen sprake was. Ja, bij muziekuitvoeringen was hij fanatiek, maar dat moest wel, dat was overal zo in de muziek. Wie slapjes dirigeert brengt slappe muziek voort. “Dat is toch niet militant?”
Een oud-padvindster, die Lady Baden Powell kort na de oorlog nog een gedenkboek had mogen overhandigen, roemde de vormende werking van haar padvindstertijd. Ze had er een gevoel voor ordelijkheid en zorgvuldigheid en ook doorzettingsvermogen aan overgehouden. En nog steeds sliep ze graag in de openlucht.
Eén persoon keek anders terug. ‘Vervangende dienstplicht’ noemde hij de padvinderij. En wat nog erger was: “Ik had een goed contact met de hopman, daar gaan we alweer. Het bleek dat hij er behalve het padvinderschap nog andere hobby’s op nahield. Hij vond het leuk om met jonge jongens te rommelen. Ik dacht dat dat bij het vrije spel in de natuur hoorde. Ik had geen idee.”
Zulk gerommel heb ik goddank alleen van horen zeggen.

Bob Frommé

Dit stuk verschijnt morgen in het tweewekelijkse kwaliteitskrantje Argus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.