The Handmaid’s Tale

Een plaatje zegt meer dan duizend woorden, nietwaar. De cartoon van het Vrijheidsbeeld met een rood gewaad en een witte kap zegt heel veel. Zo ziet een handmaid eruit in de serie The Handmaid’s Tale. Het betoogde in één klap waar Margaret Atwood, schrijver van de roman The Handmaid’s Tale, veel woorden voor nodig had. Dat eenvoudige, inventieve plaatje zei evenveel als het essay van Atwood over de nieuwe abortuswetgeving in Amerika.
Voor wie de indrukwekkende, van ongeluk doortrokken serie The Handmaid’s Tale niet kent: hier wordt een beeld opgeroepen van een door puriteins geloof beheerste staat waarin dienstmaagden worden bezwangerd door de heer des huizes, waarna het kind van haar wordt afgenomen. Deze vorm van verkrachting, die gebaseerd is op een bijbeltekst, wordt verhullend ‘ceremonie’ genoemd. De dienstmaagd draagt een naam die is afgeleid van de heer des huizes. Als die Fred heet, heet de dienstmaagd Offred.
In die puriteinse maatschappij heerst absolute terreur. Op elke straathoek staat een man met een vuurwapen. Wie homoseksueel of lesbisch is, wordt gender traitor genoemd en moet dat ‘verraad’ bekopen met verbanning naar een strafkolonie of ophanging.
Margaret Atwood betoogt in haar essay dat Amerika op weg is naar het vestigen van een staatsreligie, hoewel de grondwet daar juist een dam tegen opwerpt. ‘Ik dacht dat ik met The Handmaid’s Tale fictie had geschreven, maar het Amerikaanse Hooggerechtshof maakt er werkelijkheid van.’ Het verbod op abortus, waarnaar nu de weg is geopend, is een religieus verbod, dat niettemin aan alle Amerikanen kan worden opgelegd. Vroegere toestanden dreigen terug te keren. De staat Massachusetts had in de 17de eeuw een officiële religie. De aanhangers daarvan, de Puriteinen, hingen Quakers op. Zo erg is het natuurlijk niet, maar in homoseksuele kring heerst nu de angst dat zij bij volgende stappen, ook met verwijzing naar de bijbel, als misdadig zullen worden bestempeld.
Toen Atwood aan haar dystopische roman bezig was, liet ze het werk soms een tijdlang liggen, vertelt ze in dat essay, omdat ze het onderwerp te vergezocht vond. Maar door die nieuwe abortuswetgeving blijkt haar roman reëler dan zij had gedacht, schrijft ze.
Toch kon je The Handmaid’s Tale altijd al als reëel beschouwen. Veel elementen uit de serie bestaan op deze wereld, alleen niet allemaal op dezelfde plek. Als ‘geslachtsverrader’ kun je in Iran worden opgehangen. Gedwongen huwelijken zijn in veel landen heel gewoon en kunnen ontaarden in gelegitimeerde verkrachting. In Nigeria en Afghanistan worden vrouwen gestenigd, als ze overspel hebben gepleegd. Toen IS nog een zelf gecreëerde theocratie was, gebeurde dat ook daar. Op de Malediven ben je strafbaar als je niet-gelovig bent of een ander geloof aanhangt dan de islam. In Noord-Korea heerst een absolute dictatuur, gebaseerd op de verheerlijking van een dik ventje, ook wel de Grote Leider genoemd. Terreurregimes komen, ook in de recente geschiedenis, griezelig vaak voor. Zie Hitler, Stalin, Mao en Pol Pot.
The Handmaid’s Tale is maar al te waar.

Bob Frommé

4 thoughts on “The Handmaid’s Tale

  1. Over fictie die werkelijkheid wordt.
    George Orwell over zijn “1984”: I wrote “1984” as a warning not as a fucking instructions manual!

  2. Over een dystopische samenleving gesproken: hier nog een voorbeeld: Fahrenheit 451 van Ray Bradbury uit 1953.
    Profetische boeken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.